Standpunt Progressief Oegstgeest over verplaatsing van ASC naar de Overveerpolder

Zoals bekend is vanaf 2002 de gemeenteraad actief betrokken bij de hernieuwde discussies over verplaatsing van de voetbalvereniging ASC en de cricketvereniging Ajax. In 2006 besloot de raad (nut en noodzaak voor de verplaatsing vastgesteld) dat de twee verenigingen weer samen mogen spelen in de Overveerpolder. Daartoe zijn er een aantal voorwaarden meegegeven aan ASC/Ajax:

1. de verenigingen nemen zelf en zelfstandig het initiatief voor de ontwikkeling van het sportpark

2. het terrein aan de Duivenvoordestraat mag bebouwd worden om financiën voor de verplaatsing van het sportpark te genereren

3. de gemeente zal bestuurlijk meewerken, maar draagt geen financieel risico

4. de ecologie in de Overveerpolder moet ontzien worden; waaronder het bewaren van afstand tussen sportvelden en wateroever aan de noordzijde van het poldertje en het in stand houden van de (historische) waterlopen

In 2010 is de situatie als volgt. ASC heeft plannen ontwikkeld voor het sportpark in de Overveerpolder, waarin, zoals blijkt uit een openbare presentatie in de raadscommissie van afgelopen 4 februari, rekening is gehouden met een verantwoorde inpassing van het sportpark in de polder. Zichtlijnen zijn in stand gehouden, de zomen van de polder zijn vrijwel geheel intact gelaten, de bouwmaterialen en de architectonische ontwerpen benadrukken het polderkarakter van het terrein. Ten aanzien van de verkoop van het terrein aan de Duivenvoordestraat heeft ASC een overeenkomst met een projectontwikkelaar gesloten: ProVastgoed Nederland B.V. ASC is tot nu toe niet in staat gebleken de resterende gronden in de Overveerpolder te verwerven. De gemeente is bereid hiervoor het onteigeningsinstrument in te zetten.

Tegen de plannen in de Overveerpolder is verzet gerezen van mensen die de ecologie in het poldertje aan het hart gaat, van mensen die niet graag een sportpark in hun achtertuin zien verschijnen, en van mensen die ASC liever niet uit het oude dorp ziet verdwijnen. De meest gehanteerde argumenten zijn:

1. de Overveerpolder is een ecologisch zeer waardevol terrein als onderdeel van ecologische (hoofd-) structuren

2. ASC houdt zich niet aan de voorwaarden van het besluit uit (september) 2006

3. de gemeente gaat met het inzetten van het onteigeningsinstrument te ver in de bestuurlijke medewerking

4. er is een alternatieve locatie voor de sportverenigingen beschikbaar: Langenakker (oftewel de voormalige invliegfunnel voor het vliegkamp Valkenburg)

5. de sportverenigingen houden te weinig rekening met de andere gebruikers in de polder (o.a scouting en volkstuinders).

Progressief Oegstgeest heeft op verschillende momenten een standpunt over de verplaatsing van ASC/Ajax ingenomen. Gezien de jaren waarin de gemeenteraad belangrijke besluiten nam (2002 en 2006, beide verkiezingsjaren) is het van belang er op te wijzen dat PrO in beide verkiezingsprogramma's opnam dat ASC/Ajax naar de Overveerpolder mogen. Dat consequente standpunt is gebaseerd op de hierna toegelichte zaken.

Nut en noodzaak

Voor PrO zijn nut en noodzaak al meer malen aangetoond. Allerlei argumenten van tegenstanders dat als ASC een ledenstop zou invoeren verplaatsing helemaal niet nodig is, wijst PrO van de hand. In het sportbeleid van de gemeente (aanvaard door de gehele gemeenteraad) streeft de gemeente naar handhaving, zo mogelijk uitbreiding van het sportareaal en versterking van de bestaande verenigingen. Kortom, verplaatsing van ASC en Ajax is passend beleid.

Rode contour

De Overveerpolder ligt in de Provinciale Structuurvisie binnen de zogenaamde "rode contour", dat wil zeggen dat het gebied in principe bebouwd mag worden.

PrO onderschrijft van harte de keuze in de Structuurvisie Oegstgeest 2005-2020 dat de Overveerpolder niet met woningen of grootschalige voorzieningen bebouwd mag worden. Een sportpark houdt het gebied in ieder geval open. Zeker ook gezien de afspraak tussen de sportverenigingen en de gemeente dat bij eventuele opheffing van het sportpark de grond eerst aan de gemeente aangeboden moet worden en dus niet zomaar in handen van een projectontwikkelaar kan vallen.

Ecologie

Het is duidelijk dat de Overveerpolder een schakel is in de ecologische structuren in en rond Oegstgeest. Dat is onderzocht, onder andere ook door het bureau Haskoning in voorjaar 2006 (dus als voorbereiding op het besluit van september 2006). Het rapport had overigens als doel op ecologische en landschappelijke gronden de Overveerpolder met de invliegfunnel te vergelijken. Maar als we de huidige situatie op het punt van de schakel in de ecologische verbindingen bekijken valt op dat er op het vlak van weidegrond nauwelijks sprake kan zijn van verbindingen. De meest nabije weilanden liggen ten noorden van Warmond, aan de westzijde van de A44 (Elsgeesterpolder), in de Kagerplassen) en aan De Zijl. Steeds is het stedelijke bebouwing (Haaswijk, Clinckenburg, Warmond, Poelgeest, Merenwijk) en soms andersoortige natuur (Veer- en Klaas Hennepoelpolder, Klinkenbergerplas) die de verbinding in de weg staan. Op het vlak van waterverbindingen zijn er legio banden, maar daarop heeft de aanleg van het sportpark in principe geen invloed. Blijft over de ecologische verbanden via bomenrijen en onderbegroeiing. Deze ecologische verbinding stipt het Haskoning-rapport ook aan als een belangrijke. En deze begroeiing wordt niet verder aangetast dan deze nu al is. Ook de waterloop in de polder blijkt niet historisch en kan dus ook om een sportpark gelegd worden met natuurvriendelijke oevers. Er komen dus ook weer interessante biotopen terug. Buiten kijf staat dat er open extensief gebruikt weiland verdwijnt. Maar dat wil dus niet zeggen dat de belangrijkste ecologische waarde van de polder verdwijnt.

Tenslotte, het argument dat het poldertje relatief onaangetast is kan na de ingrepen in de jaren '70 (zwembad met bijbehorend parkeerterrein en vestiging van de scouting) en de jaren '80 en '90 (bouw van villa's aan het Abtspoelhof, Guus Reitsmahof e.o. en de bouw van de vestiging van het Wellantcollege) niet volgehouden worden. Bovendien is het zuidelijke deel van wat nu nog als Overveerpolder herkenbaar is al ingericht als gemeentelijk sportterrein: de cricketvereniging Ajax heeft hier al een veld.

Met andere woorden, op het zeer waardevolle van de ecologie kunnen we afdingen, terwijl de plannen van de sportverenigingen, zoals uit genoemde presentatie blijkt, weldegelijk rekening houden met het handhaven van de belangrijkste ecologische verbindingen door en langs de polder.

ASC als initiatiefnemer

Sinds 2006 is ASC druk doende om de verplaatsing te bewerkstelligen. Voor de ontwikkeling van het terrein aan de Duivenvoordestraat heeft men de professionele hulp van een ontwikkelaar gezocht. Naar zeggen van ASC heeft men zich in die zoektocht vooral laten leiden door het vermogen van de ontwikkelaar om een goed inpasbaar plan te maken. Alle kosten voor de operatie draagt ASC. Het verwerven van de grond in de Overveerpolder wil niet vlotten. Een belangrijke oorzaak ligt in het feit dat een speculant (met het oog op de rode contour) de weidegrond in de polder heeft gekocht om daar op termijn te kunnen bouwen. De speculant wenst daarom de grond alleen met een woningbouwprijs te verkopen. En die prijs ligt natuurlijk veel hoger dan de grondprijs voor een sportpark.

ASC/Ajax hebben al veel plannen laten maken en hebben die voor het sportpark onlangs officieel gepresenteerd.

Kortom, ASC en Ajax nemen hun rol als initiatiefnemer serieus.

De gemeente geeft bestuurlijke medewerking

Over de rol van de gemeente in het opstellen en vaststellen van bestemmingsplannen (voor Duivenvoordestraat als onderdeel van het bestemmingsplan Oranjepark en Overveerpolder als zelfstandig bestemmingsplan) bestaat geen onduidelijkheid. Dat er ook overeenkomsten met de initiatiefnemers zullen zijn (de zogenaamde Koop- en Ontwikkelovereenkomst tussen gemeente, ASC en ProVastgoed Nederland BV) hoort bij de nieuwe Wet Ruimtelijke Ordening (2008), waarin het verrekenen van gemeentelijke kosten ten behoeve van initiatieven van derden mogelijk is gemaakt.

Het inzetten van het instrument onteigening is vrij cruciaal in dit onderdeel van de discussie. Voor PrO staat het als een paal boven water dat het sportbelang van ASC/Ajax behoort tot het algemeen belang van de gemeente. Zie ook de Sportnota uit 2007 (Wat beweegt Oegstgeest).

Alternatieve locatie

Ook in 2006 lag het alternatief van de invliegfunnel voor. In de periode tussen februari 2006 (vlak vóór de verkiezingen toen de gemeenteraad besloot dat ASC weg mocht van het terrein Duivenvoordestraat, maar dat de bestemming of de invliegfunnel of Overveerpolder kon zijn) is er zowel naar de ecologische en landschappelijke aspecten als naar de financiële aspecten gekeken. Daaruit bleek dat de invliegfunnel vanuit ecologie en landschap beter paste (maar dat kon ook geen verrassing zijn) en ... dat de kosten voor de invliegfunnel flink hoger liggen. Ook dat kon niemand verbazen, want tuinbouwgrond is nu eenmaal duurder dan weidegrond. Bovendien moet er ook rekening gehouden worden met bedrijfsbeëindiging of -verplaatsing in het geval van de invliegfunnel. Dat zijn allemaal kostenverhogende aspecten, terwijl de gemeente niet bereid is geld in deze verhuizing te steken. Het toewijzen van alleen de invliegfunnel als toekomstig sportpark voor ASC en Ajax zou de verenigingen op een heel forse (naar hun zeggen onbetaalbare) kostenverhoging komen te staan. De gevolgen van een dergelijk besluit zou zijn dat ASC blijft zitten en de cricketvereniging Ajax op een termijn van enkele jaren waarschijnlijk ophoudt te bestaan.

Tenslotte, de snelheid waarmee voldoende grond in de invliegfunnel gekocht kan worden, wordt met name bepaald door de mogelijkheden te komen tot bedrijfsverplaatsing. En dan komen we opnieuw voor een ruimtelijke vraagstuk te staan, maar nu met kassenbouw als inzet.

Voor PrO is de invliegfunnel dus geen reëel alternatief.

Andere gebruikers in de Overveerpolder

De huidige gebruikers van het deel van de Overveerpolder dat voor de huisvesting van een sportpark in aanmerking komt, zijn de scouting en volkstuinders de belangrijkste. Ook de jachthavens aan de overzijde van de Haarlemmertrekvaart (in de Klaas Hennepoelpolder en de Veerpolder) hebben een belang, want hun parkeerruimte ligt voor een deel in de Overveerpolder.

Met de scouting heeft ASC en convenant gesloten, waarin ook de gemeente partij is. Alles blijkt inpasbaar. Het te gebruiken terrein verschuift voor de scouting een deel (zuid-)oostwaarts.

Van de volkstuinders zijn er 3 of 4 percelen die "geraakt" worden. De aantasting is beperkt, maar vraagt wel verwerving. Dit is een zaak tussen ASC en de eigenaars. Wel blijft ondanks de aantasting van de volkstuinen de groene rand om de polder aan de oostzijde intact.

Conclusie

Het verplaatsen van de voetbalvereniging ASC en de Cricketvereniging Ajax is vanuit de benodigde capaciteit van de sportvoorzieningen gerechtvaardigd. De Overveerpolder komt hiervoor ondanks het feit dat een nu nog deels ongebruikte polder daarvoor verdwijnen moet, in aanmerking. Een ecologisch verantwoorde inpassing van de sportvoorzieningen is dan nodig, maar is ook mogelijk. De belangrijkste ecologische structuren door of langs de polder blijven intact: de waterverbindingen en de bomenrijen met onderbegroeiing.